Đại tràng kích thích: chẩn đoán và điều trị bằng cách nào?

Bệnh đại tràng kích thích xuất hiện nhiều hơn do cuộc sống hiện đại ngày càng nhiều áp lực và căng thẳng tinh thần. Do không có tổn thương thực thể ở đại tràng nên đây được coi là bệnh lành tính, tuy nhiên bệnh gây ra nhiều bất tiện và khó điều trị.

Tổng quan về bệnh đại tràng kích thích

Có nhiều tên gọi khác cho bệnh đại tràng kích thích, chẳng hạn như: hội chứng đại tràng chức năng, viêm đại tràng co thắt, rối loạn cơ năng ống tiêu hóa… Bệnh có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi, giới tính, trong đó phổ biến nhất là phụ nữ ở độ tuổi trưởng thành.

Chưa thể xác định rõ nguyên nhân gây bệnh đại tràng kích thích ở thời điểm hiện tại, các bác sĩ chỉ ghi nhận một vài cơ chế liên quan đến hội chứng này như sau:

  • Sự co bóp bất thường của tiểu tràng và đại tràng
  • Tăng mẫn cảm ruột và các thụ thể cảm nhận của đại tràng;
  • Rối loạn về tâm thần, các yếu tố khách quan bao gồm: Trầm cảm, sang chấn tâm lý, stress…;
  • Thiếu khoa học trong chế độ ăn uống

Triệu chứng đặc trưng của bệnh đại tràng co thắt là những rối loạn chức năng đại tràng, không tìm thấy bằng chứng của những tổn thương thực thể khi người bệnh được tiến hành thăm khám, nội soi hoặc sinh thiết đại tràng.

Đại tràng co thắt không đe dọa tính mạng người bệnh, không gây bệnh nguy hiểm như viêm loét đại tràng, ung thư đại tràng… nhưng lại gây ra nhiều phiền toái và ảnh hưởng tiêu cực tới chất lượng cuộc sống của người mắc bệnh.

Khi bị hội chức đại tràng kích thích, cần tránh ăn thức ăn nhiều chất đạm, đồ chiên rán để giảm sự co bóp của đại tràng.

Phương pháp chẩn đoán bệnh đại tràng kích thích

Để loại trừ các bệnh lý ác tính và nguy hiểm của hệ tiêu hóa như ung thư đại tràng, viêm đại tràng xuất huyết mãn tính, nhiễm khuẩn đường ruột… thì cần chẩn đoán chính xác hội chứng đại tràng kích thích.

Bệnh có diễn biến lâu trong hàng tháng hoặc nhiều năm, đặc trưng bởi triệu chứng chính là đau bụng và rối loạn đại tiện.

Đọc thêm: nội soi dạ dày

Đau bụng

Người bệnh được chẩn đoán mắc bệnh đại tràng kích thích ngoài cảm giác trướng bụng, đầy hơi còn cảm nhận được các dấu hiệu đau bụng như sau:

  • Đặc điểm: đau quặn thắt, có thể xuất hiện đột ngột hoặc báo hiệu trước 4 – 5 phút bằng dấu hiệu đau nhẹ, râm ran. Người bệnh đại tràng kích thích khi bị đau bụng sẽ có cảm giác tương tự như muốn đại tiện khẩn cấp và phải đi vệ sinh ngay.
  • Thời gian: sau bữa ăn hoặc khi có chấn động về mặt tâm lý sẽ khiến cơn đau xuất hiện. Đối với nữ giới, đau bụng do đại tràng kích thích có thể xuất hiện vào thời gian gần đến kỳ kinh nguyệt;
  • Vị trí: phía bên trái hạ vị, đôi khi cũng xuất hiện ở hố chậu phải.

Bên cạnh đó, cơn đau bụng do đại tràng kích thích còn có một tính chất điển hình là sẽ giảm bớt hoặc hết hẳn sau khi xì hơi hoặc đại tiện xong và bệnh nhân có thể sinh hoạt trở lại bình thường.

Rối loạn đại tiện

  • Đặc điểm: triệu chứng phổ biến nhất là tiêu chảy hoặc phân có thành khuôn sền sệt. Một triệu chứng khác là táo bón, 2 – 3 ngày mới đi tiêu một lần, xuất hiện dịch nhầy trong phân nhưng không có máu. Tiêu chảy và táo bón có thể xảy ra đơn độc hoặc xen kẽ từng đợt;
  • Thời gian: xảy ra vào buổi sáng, sau khi ăn điểm tâm xong bệnh nhân sẽ tiêu chảy liên tiếp 2 – 3 lần hoặc nhiều hơn, sau đó kết thúc và trở lại bình thường trong suốt cả ngày, ít gặp vào ban đêm;
  • Diễn tiến: Rối loạn thói quen đi đại tiện do bệnh đại tràng kích thích có thể kéo dài hàng tháng, sau đó tự động khỏi mà không cần điều trị.

Đọc thêm: nội soi đại tràng

Các dấu hiệu khác

Bên cạnh hai triệu chứng điển hình nêu trên, người mắc đại tràng kích thích còn cảm thấy mệt mỏi, lo lắng hoặc mất ngủ. Thế nhưng thân nhiệt luôn ổn định, không sốt, khi xét nghiệm đều cho kết quả bình thường hoặc thay đổi nhẹ.

Người mắc đại tràng kích thích sẽ thêm lo âu, buồn phiền, chất lượng cuộc sống bị giảm do không tìm ra nguyên nhân bệnh kèm với triệu chứng của bệnh tiếp diễn trong thời gian dài.

Cơ thể bệnh nhân cũng trở nên gầy yếu và suy nhược nếu không tuân thủ kiêng khem nhiều thứ, chế độ ăn uống không đủ dinh dưỡng.

Bệnh đại tràng kích thích điều trị bằng cách nào?

Dùng thuốc

Trong quá trình điều trị bệnh đại tràng kích thích thì cả Đông y và Tây y đều gặp khó khăn vì không thể chữa khỏi dứt điểm và đều tái phát do không xác định được chính xác triệu chứng của bệnh mà chỉ tập trung vào hạn chế triệu chứng.

Thay đổi lối sống

Các bác sĩ thường khuyến khích người bệnh chủ động phòng bệnh và cải thiện triệu chứng bệnh bằng cách chủ động thay đổi lối sống hợp lý và khoa học hơn.

  • Tránh suy nghĩ căng thẳng
  • Không làm việc quá sức
  • Tạo thói quen đi tiêu đúng giờ mỗi ngày
  • Tập thể dục – thể thao thường xuyên, ví dụ đi bộ, bơi lội…
  • Tập thở sâu theo phương pháp dưỡng sinh hoặc các biện pháp thư giãn tinh thần khác.

Xem thêm: nội soi trực tràng

Chế độ dinh dưỡng cân bằng

Điều chỉnh chế độ ăn uống lành mạnh sẽ giúp ích rất nhiều cho người bệnh đại tràng kích thích:

  • Không lạm dụng rượu bia
  • Tránh xa thực phẩm dễ gây kích thích, như có vị chua, cay, cà phê, và những thức ăn sinh hơi
  • Hạn chế sữa và sản phẩm từ sữa, đồ ăn tanh như hải sản, dầu mỡ, hoặc trứng… nếu bị rối loạn tiêu hóa.
  • Ăn chậm nhai kỹ, không ăn quá no và chia nhỏ khẩu phần để giảm bớt đại tràng co thắt.

 

Người bệnh đại tràng kích thích nếu không gặp phải nhiều triệu chứng rối loạn tiêu hóa sẽ không cần kiêng khem quá nhiều để tránh cơ thể suy nhược cả thể chất lẫn tinh thần.

Leave a Reply